İrfan Ünver Nasrattınoğlu
Köşe Yazarı
İrfan Ünver Nasrattınoğlu
 

Türk Dünyası’nın Unutulmaz Bilginlerinden Mustafa Ali Mehmet

(Doğumunun 100.Yılında Anarken)             Romanya Türkleri’nin aksakalı, hocaların hocası Mustafa Mehmet, 14 Aralık 1924 tarihinde, bugün Bulgaristan sınırları içerisinde yer alan Pazarcık’ın Gürgenli köyünde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1945 yılında öğretmenlik hayatı başladı. 1960 yılında Bükreş Üniversitesi Felsefe Fakültesi’ne girdi. Bilim hayatının ilk yıllarında Romen tarihine ait Türk kaynaklarını incelemek üzere İlimler Akademisi’nin Tarih Enstitüsünde, Gagauz asıllı bilim adamı Mihail Guboğlu ile çalışmaya başladı. Bu ikili, 1966 yılında “Romen Ülkelerine Ait Osmanlı Kronikleri” adıyla Romence bir eser yayımladılar.             M.Mehmet, 1976 yılında Hunlar’dan başlayarak, günümüze kadar dünya Türkleri’nin bir sentezini içeren İstoria Turcilor (Türklerin Tarihi) adlı eserini yayımlayarak, Romenler’e Türkler’in kimler olduğunu mükemmel bir şekilde anlattı.             İkinci Dünya Savaşından sonra, Romanyalı Türk çocukları için hazırlanan okul kitaplarının çoğunu, Mustafa Mehmet Hoca hazırladı ve bu  kitapların 5,6,7,8. Sınıflar için hazırlanmış olanlarına Türk Halk Edebiyatı ile ilgili özel bülümler konulmasını sağladı.             Prof.Mustafa Mehmet, yaptığı önemli çalışmalardan dolayı çeşitli ödüller aldı. Bunlardan bazıları şunlardır:             -Romanya İlimler Akademisi Ödülü (1976)             -Balkan Türk Aydınları Derneği Büyük Ödülü (2002)             -Azerbaycan VEKTÖR Bilim Merkezi Fahri Doktorası (2004)             -TÜRKSAV, Türk Dünyasına Hizmet Ödülü (2006)             -Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu, Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü (2010)             Değerli bilginin aldığı en önemli ödül ise, 2006 yılında, Dokuzuncu Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel’in elinden aldığı Türk Dünyasına Hizmet Ödülüdür. Bu ödülün gerekçesi, Türkçe ve tarih üzerine yaptığı çalışmaların yanısıra, Kuranı Kerim mealinin Romence’ye çevirisini ve yayınını de gerçekleştirmiş olmasıdır. Prof. Dr. Mustafa A. Mehmet Hoca ile gerek Türkiye ve Romanya’da, gerekse başka ülkelerde de, birlikte, bilimsel toplantılara iştirak ettik. 2010 yılında ona, Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü vermekle yetinmeyip, Türk Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu’nun, Onursal Üyeliği payesini de takdim ettik. Ama o, ayrıca Türk Dil ve Tarih Kurumlarımızın da fahri üyesi idi ve bu Kurumların tüm bilimsel etkinliklerine davet edilirdi. Hocaların Hocası olan M. Mehmet, Bükreş’te yeni bir Apartman Dairesi alınca,  yıllarca oturduğu Dairesini, bir anlamda misafirhane olarak kullandı. Çok sayıdaki Türkçe, Romence ve başka dillerde yayımlanmış olan kitaplarıyla birlikte, kimi ev eşyaları ile birlikte, boş tuttuğu o dairede birkaç kez beni de misafir etti. Keza çok değerli eşi hanımefendinin hazırladığı kahvaltı ve yemek sofralarında da beni ağırlamak lütfunda bulundular.             Değerli bilim adamı M. Mehmet’in, çeşitli bilimsel toplantılarda sunmuş olduğu bildirilerden bazıları şunlardır:   Romen Tarihine Ait OsmanlıVakayinameleri, Cilt.1 Bükreş 1966 Romen Tarihine Ait OsmanlıVakayinameleri, Cilt.III  Bükreş 1980 Romen Tarihine Ait Osmanlı Belgeleri Vakayinameleri, 1976-1986 (3 cilt) Türklerin Tarihi, Bükreş 1976 Evliya Çelebi: Seyahatname (Romen ülkelerine dair yabancı seyyahlar kolleksiyonu, cilt.6, Bükreş 1976 XIV. Ve XV. Yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğunda Sosyal ve Felsefi Tefekkür, Bükreş 1968 (Fransızca) XIV-XVII.Yüzyıllarda Dobruca’da Osmanlı Hakimiyeti, Bükreş 1980 (Fransızca) Mustafa Kemal Atatürk, Düşünür ve Hümanist, Bükreş 1982 (Fransızca) Türk Milli Devletinin Kuruluşu Üzerine, Bükreş, 1982 Atatürk ve İnkılaplarının Romanya Türk Basınında Yankıları, Türk Kültürü Der. Ankara Romen Halk Edebiyatında Türklere Dair Bazı Örnekler, I.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri, Eskişehir 8-10 Mayıs 1983 Türk-Romen Kültür İlişkileri: Benzer Atasözleri ve Deyimlerden Örnekler, II.Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, II.Cilt, Ankara 1982 Romanya Türk Toplumunun Folkloru Üzerine Bazı Mülahazalar, I.Uluslararası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, I.Cilt, Genel Konular, Ankara 1976 II.Uluslararası Ahilik Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Kırşehir, 13-15 Ekim 1999 Romanya’da Türkçe Öğretimi Üzerine Bazı Mülahazalar ‘Dünü, Bugünü,Yarını), 11-13 Mayıs 2000 Eski Türk Kavimlerinin Romanya’daki Yer, Su, ve Kişi Adları Hakkında, IV.Uluslararası Türk Dili Kurultayı,25-29 Eylül 2000, Çeşme-İzmir Romanya’da Türkoloji Araştırmalarına Genel Bir Bakış, Balkanlarda 1.Uluslararası Türkoloji Sempozyumu,28-29 Eylül 2001 Prizren-Kosova Romanya’da Türk-İslam Toplumunun Tarihi Kaderine Genel Bir Bakış, Balkanlarda Türk-İslam Toplumları Sempozyumu, 11.5.2002 İstanbul Balkanlarda Türk Varlığının Tarihi Kaderine Genel Bir Bakış, Balkanlarda Türk Varlığı Sempozyumu, 21-23.6.2002, Manisa Romanya’da Gagauzlar Hakkında Yapılan Araştırmalara Genel Bakış, Gagauz Kültürü Sempozyumu, 6-7.11.1998 Evliya Çelebinin Şimdiki Romanya Topraklarındaki İzleri, Dünya Evliya Çelebi Yılında II.Uluslararası Ahmet Yesevi’den Günümüze İnsanlığa Yön Veren Türk Büyükleri   Sempozyumu, Köstence, 5-9.9.2011 Geçmişten Günümüzde Romanya Türklerinde Bayramlar, Türk Dünyasında Bayramlar Sempozyumu, Fethiye , 21-23 Mart 2011 Romanya’da Türk Kültürü Hakkında Bazı Gözlemler, III.Uluslararası Romanya’da Türk Kültürünün İzleri Sempozyumu, 10-14 Haziran 2015                  Türkolog, Romenolog, Balkanolog bilim adamı Prof.Dr. Mustafa Ali Mehmet, 27 Ekim 2020 tarihinde vefat etti. Bükreş Türk Şehitliği'nde kılınan cenaze namazını müteakip, Bükreş’te ebedi istirahatgâhına defnedildi. Umre ve Hac ziyaretlerini de ifa etmiş olan değerli hocamıza bir kez daha Allah’tan Rahmet diliyorum.
Ekleme Tarihi: 08 Nisan 2024 - Pazartesi

Türk Dünyası’nın Unutulmaz Bilginlerinden Mustafa Ali Mehmet

(Doğumunun 100.Yılında Anarken)

            Romanya Türkleri’nin aksakalı, hocaların hocası Mustafa Mehmet, 14 Aralık 1924 tarihinde, bugün Bulgaristan sınırları içerisinde yer alan Pazarcık’ın Gürgenli köyünde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1945 yılında öğretmenlik hayatı başladı. 1960 yılında Bükreş Üniversitesi Felsefe Fakültesi’ne girdi. Bilim hayatının ilk yıllarında Romen tarihine ait Türk kaynaklarını incelemek üzere İlimler Akademisi’nin Tarih Enstitüsünde, Gagauz asıllı bilim adamı Mihail Guboğlu ile çalışmaya başladı. Bu ikili, 1966 yılında “Romen Ülkelerine Ait Osmanlı Kronikleri” adıyla Romence bir eser yayımladılar.

            M.Mehmet, 1976 yılında Hunlar’dan başlayarak, günümüze kadar dünya Türkleri’nin bir sentezini içeren İstoria Turcilor (Türklerin Tarihi) adlı eserini yayımlayarak, Romenler’e Türkler’in kimler olduğunu mükemmel bir şekilde anlattı.

            İkinci Dünya Savaşından sonra, Romanyalı Türk çocukları için hazırlanan okul kitaplarının çoğunu, Mustafa Mehmet Hoca hazırladı ve bu  kitapların 5,6,7,8. Sınıflar için hazırlanmış olanlarına Türk Halk Edebiyatı ile ilgili özel bülümler konulmasını sağladı.

            Prof.Mustafa Mehmet, yaptığı önemli çalışmalardan dolayı çeşitli ödüller aldı. Bunlardan bazıları şunlardır:

            -Romanya İlimler Akademisi Ödülü (1976)

            -Balkan Türk Aydınları Derneği Büyük Ödülü (2002)

            -Azerbaycan VEKTÖR Bilim Merkezi Fahri Doktorası (2004)

            -TÜRKSAV, Türk Dünyasına Hizmet Ödülü (2006)

            -Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu, Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü (2010)

            Değerli bilginin aldığı en önemli ödül ise, 2006 yılında, Dokuzuncu Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel’in elinden aldığı Türk Dünyasına Hizmet Ödülüdür. Bu ödülün gerekçesi, Türkçe ve tarih üzerine yaptığı çalışmaların yanısıra, Kuranı Kerim mealinin Romence’ye çevirisini ve yayınını de gerçekleştirmiş olmasıdır.

Prof. Dr. Mustafa A. Mehmet Hoca ile gerek Türkiye ve Romanya’da, gerekse başka ülkelerde de, birlikte, bilimsel toplantılara iştirak ettik. 2010 yılında ona, Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü vermekle yetinmeyip, Türk Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu’nun, Onursal Üyeliği payesini de takdim ettik. Ama o, ayrıca Türk Dil ve Tarih Kurumlarımızın da fahri üyesi idi ve bu Kurumların tüm bilimsel etkinliklerine davet edilirdi.

Hocaların Hocası olan M. Mehmet, Bükreş’te yeni bir Apartman Dairesi alınca,  yıllarca oturduğu Dairesini, bir anlamda misafirhane olarak kullandı. Çok sayıdaki Türkçe, Romence ve başka dillerde yayımlanmış olan kitaplarıyla birlikte, kimi ev eşyaları ile birlikte, boş tuttuğu o dairede birkaç kez beni de misafir etti. Keza çok değerli eşi hanımefendinin hazırladığı kahvaltı ve yemek sofralarında da beni ağırlamak lütfunda bulundular.

            Değerli bilim adamı M. Mehmet’in, çeşitli bilimsel toplantılarda sunmuş olduğu bildirilerden bazıları şunlardır:

 

  1. Romen Tarihine Ait OsmanlıVakayinameleri, Cilt.1 Bükreş 1966
  2. Romen Tarihine Ait OsmanlıVakayinameleri, Cilt.III  Bükreş 1980
  3. Romen Tarihine Ait Osmanlı Belgeleri Vakayinameleri, 1976-1986 (3 cilt)
  4. Türklerin Tarihi, Bükreş 1976
  5. Evliya Çelebi: Seyahatname (Romen ülkelerine dair yabancı seyyahlar kolleksiyonu, cilt.6, Bükreş 1976
  6. XIV. Ve XV. Yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğunda Sosyal ve Felsefi Tefekkür, Bükreş 1968 (Fransızca)
  7. XIV-XVII.Yüzyıllarda Dobruca’da Osmanlı Hakimiyeti, Bükreş 1980 (Fransızca)
  8. Mustafa Kemal Atatürk, Düşünür ve Hümanist, Bükreş 1982 (Fransızca)
  9. Türk Milli Devletinin Kuruluşu Üzerine, Bükreş, 1982
  10. Atatürk ve İnkılaplarının Romanya Türk Basınında Yankıları, Türk Kültürü Der. Ankara
  11. Romen Halk Edebiyatında Türklere Dair Bazı Örnekler, I.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri, Eskişehir 8-10 Mayıs 1983
  12. Türk-Romen Kültür İlişkileri: Benzer Atasözleri ve Deyimlerden Örnekler, II.Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, II.Cilt, Ankara 1982
  13. Romanya Türk Toplumunun Folkloru Üzerine Bazı Mülahazalar, I.Uluslararası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, I.Cilt, Genel Konular, Ankara 1976
  14. II.Uluslararası Ahilik Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Kırşehir, 13-15 Ekim 1999
  15. Romanya’da Türkçe Öğretimi Üzerine Bazı Mülahazalar ‘Dünü, Bugünü,Yarını), 11-13 Mayıs 2000
  16. Eski Türk Kavimlerinin Romanya’daki Yer, Su, ve Kişi Adları Hakkında, IV.Uluslararası Türk Dili Kurultayı,25-29 Eylül 2000, Çeşme-İzmir
  17. Romanya’da Türkoloji Araştırmalarına Genel Bir Bakış, Balkanlarda 1.Uluslararası Türkoloji Sempozyumu,28-29 Eylül 2001 Prizren-Kosova
  18. Romanya’da Türk-İslam Toplumunun Tarihi Kaderine Genel Bir Bakış, Balkanlarda Türk-İslam Toplumları Sempozyumu, 11.5.2002 İstanbul
  19. Balkanlarda Türk Varlığının Tarihi Kaderine Genel Bir Bakış, Balkanlarda Türk Varlığı Sempozyumu, 21-23.6.2002, Manisa
  20. Romanya’da Gagauzlar Hakkında Yapılan Araştırmalara Genel Bakış, Gagauz Kültürü Sempozyumu, 6-7.11.1998
  21. Evliya Çelebinin Şimdiki Romanya Topraklarındaki İzleri, Dünya Evliya Çelebi Yılında

II.Uluslararası Ahmet Yesevi’den Günümüze İnsanlığa Yön Veren Türk Büyükleri  

Sempozyumu, Köstence, 5-9.9.2011

  1. Geçmişten Günümüzde Romanya Türklerinde Bayramlar, Türk Dünyasında Bayramlar Sempozyumu, Fethiye , 21-23 Mart 2011
  2. Romanya’da Türk Kültürü Hakkında Bazı Gözlemler, III.Uluslararası Romanya’da Türk Kültürünün İzleri Sempozyumu, 10-14 Haziran 2015     

            Türkolog, Romenolog, Balkanolog bilim adamı Prof.Dr. Mustafa Ali Mehmet, 27 Ekim 2020 tarihinde vefat etti. Bükreş Türk Şehitliği'nde kılınan cenaze namazını müteakip, Bükreş’te ebedi istirahatgâhına defnedildi. Umre ve Hac ziyaretlerini de ifa etmiş olan değerli hocamıza bir kez daha Allah’tan Rahmet diliyorum.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve ankhaber.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.